De meeste founders van Life Science bedrijven komen op hetzelfde kruispunt terecht. Hun wetenschappelijke expertise is de drijvende kracht achter het bedrijf, maar de financiële en administratieve werklast blijft daarmee gelijke tred houden. Op een gegeven moment slaat de balans om. Het delegeren van financiële verantwoordelijkheid is geen teken van groei; het is een voorwaarde ervoor.
Het aantrekken van een CFO lijkt dan de voor de hand liggende stap. Iemand die de cijfers beheert, de communicatie met aandeelhouders regelt en de financieringsvraagstukken oplost die zich opstapelen naarmate het bedrijf volwassen wordt. De vraag die de meeste founders vervolgens stellen, is een praktische: “Hebben we dit nu al echt nodig?“ De kosten zijn meestal de doorslaggevende factor. Een CFO die zijn tijd verdeelt over administratie, relaties met investeerders en fondsenwerving, wordt al snel een dure hulpbron. Vaak duurder dan de fase waarin het bedrijf zich bevindt kan rechtvaardigen.
F.INSTITUTE hanteert een ander uitgangspunt. Wij zijn van mening dat de CFO in een Life Sciences bedrijf volledig ontlast moet worden van operationele taken, zodat hij of zij zich kan concentreren op de strategische financiële beslissingen die bepalen of het bedrijf zijn volgende mijlpaal bereikt.
Welk type CFO past bij een Life Sciences bedrijf?
In de praktijk hebben veel CFO’s een boekhoudkundige achtergrond, wat bepalend is voor hoe zij de rol benaderen. Hun natuurlijke focus ligt op het interne: goedkeuringen verwerken, rapportagestructuren onderhouden, kosten onder controle houden. Dat is de CFO die achterom kijkt, die vastlegt en controleert wat er al is gebeurd.
Een boekhouder legt historische transacties vast. Een controller controleert of de administratie klopt en of het bedrijf aan de regels voldoet. Geen van beide functies beantwoordt de vragen die daadwerkelijk bepalend zijn voor het traject van een Life Sciences bedrijf:
- Welke mijlpalen moeten we halen om een overtuigend dossier op te bouwen voor de volgende financieringsronde?
- Welk investeerdersprofiel sluit aan bij de richting waarin we dit bedrijf willen sturen?
- Hoe stellen we aandelencompensatiepakketten samen zonder de cap table in gevaar te brengen?
- Wat gebeurt er met onze financiële ruimte als de tijdlijn van de CRO zes maanden uitloopt?
- Hoe sturen we de organisatie aan om die mijlpalen te halen, en welke noodplannen zijn er als de omstandigheden veranderen?
Deze vragen wachten niet op een Serie A. Ze duiken al kort na de eerste pre-seed of seed financiering op, zodra het bedrijf zich vastlegt op een ontwikkelingstraject waarbij voortdurende vooruitgang de voorwaarde is voor vervolgfinanciering.
Sectorkennis is geen optie in de Life Sciences
De Life Sciences sector heeft een specifiek operationeel profiel dat deze financiële complexiteit nog vergroot. Ontwikkelingscycli zijn lang. Financieringsstructuren combineren subsidies, aandelenkapitaal en vreemd vermogen op manieren die de meeste generalistische adviseurs nog nooit zijn tegengekomen. Meerdere uitbestede processen lopen vaak parallel, elk met een eigen burn rate en tijdsafhankelijkheid. Rapportage aan investeerders is mijlpaalgestuurd in plaats van omzetgestuurd.
Voor een biotechbedrijf dat tegelijkertijd een klinisch programma, een CMC-traject en een regelgevingsproces uitvoert, is het bijhouden van uitgaven op activiteitenniveau de enige manier om echt inzicht in de bedrijfsvoering te behouden. Eén enkele vertraging in een van die werkstromen heeft direct gevolgen voor de berekening van de financiële runway en verschuift het tijdstip van de volgende kapitaalronde.
Naast het opstellen van modellen moet de CFO die complexiteit op geloofwaardige wijze overbrengen. Aan investeerders die bekend zijn met de dynamiek van biotechontwikkeling. Aan subsidieverstrekkers die gedetailleerde, gestructureerde documentatie eisen. Aan een raad van bestuur die beslissingen neemt onder onzekerheid. Want alleen wanneer de CFO de wetenschap en de klinische relevantie begrijpt, kan hij de kloof naar de financiële strategie overbruggen.
„Bij een bank moet je lang uitleggen waarom je de eerste paar jaar geen omzet zult hebben”, zegt Willem Mees van der Bijl, CEO van Spatium Medical, een medtech-spin-off van het Erasmus MC. “Met een CFO die de sector kent, is dat niet nodig. Zij hebben dit eerder meegemaakt.”
Waarom een fractional CFO past bij het Life Sciences model
Na meer dan tien jaar samenwerking met start-ups en scale-ups in de Life Sciences heeft F.INSTITUTE een fractional CFO-model ontwikkeld dat is gebaseerd op één kerninzicht: operationele financiën en strategische financiën vereisen fundamenteel verschillende vaardigheden. Door deze in één functie te bundelen ontstaat een CFO die geen van beide goed doet.
Onze aanpak scheidt deze twee bewust van elkaar. Een fractional CFO, een senior financiële partner die op parttime basis werkt, concentreert zich uitsluitend op de corporate finance taken die diepgaande expertise vereisen. Financiële modellering en scenarioanalyse, rapportage aan investeerders en vertegenwoordiging in de raad van bestuur, beheer van de cap table, beoordeling van term sheets en naleving van subsidievoorschriften voor instrumenten zoals WBSO, EIC en Horizon Europe. Ook het opzetten van aandelen-compensatieregelingen, van opties tot Stock Appreciation Rights, valt binnen dit werkterrein.
Het operationele niveau zoals maandelijkse rapportagecycli, doorlopende kasstroomprognoses en het bijhouden van budgetten versus werkelijke cijfers, wordt afgehandeld door een toegewijd ondersteuningsteam. Een fulltime CFO met het profiel dat Life Sciences bedrijven nodig hebben, kost doorgaans tussen de €150.000 en €200.000 per jaar aan totale personeelskosten. Voor een bedrijf in de startfase dat zorgvuldig met zijn financiële ruimte omgaat, is die verbintenis financieel zelden haalbaar. Het fractional-model biedt gelijkwaardige strategische capaciteit tegen een fractie van die kosten, met de flexibiliteit om op of af te schalen naarmate de behoeften van het bedrijf veranderen.
Lees ook: financieel model in Life Sciences
Wanneer een fractional CFO inschakelen?
Er is geen universeel moment waarop dit nodig is, maar verschillende situaties duiden er op dat een Life Sciences bedrijf zijn huidige financiële opzet ontgroeid:
- Er staat een financieringsronde van meer dan €1 miljoen op stapel, waarbij modellering en documentatie op investeerdersniveau essentieel worden.
- De raad van bestuur of bestaande investeerders stellen vragen die het foundersteam niet met zekerheid kan beantwoorden.
- Er zijn meerdere externe partners tegelijkertijd actief en het is moeilijk geworden om het budget per werkstroom in de gaten te houden.
- De agenda van de founder wordt steeds meer gedomineerd door financiële administratie in plaats van het werk dat alleen hij of zij kan doen.
Het inschakelen van parttime ondersteuning op deze momenten biedt dezelfde strategische diepgang als een fulltime aanstelling, zonder dat er vaste overheadkosten ontstaan die een groeiend bedrijf nog niet kan dragen.
De CFO-functie bestaat, of je deze nu invult of niet
Elk bedrijf in de Life Sciences neemt beslissingen op CFO-niveau. Runway-beheer, positionering ten opzichte van investeerders, aandelenstructuur, financieringsstrategie: deze beslissingen worden genomen, ongeacht of er een specifieke persoon verantwoordelijk voor is. De echte vraag is of de structuur rondom die beslissingen past bij de daadwerkelijke fase en complexiteit van het bedrijf.
Voor de meeste Life Sciences en MedTech bedrijven die actief zijn tussen de Seed en Series B-fase, biedt een fractional CFO met echte sectorervaring, ondersteund door gestructureerde operationele financiële ondersteuning, het duidelijkste pad van administratief financieel beheer naar het strategisch financieel leiderschap dat een groeiend bedrijf nodig heeft om te concurreren om kapitaal.
Lees ook: de grootste financiële uitdagingen voor life science-bedrijven en hoe je deze aanpakt
Fractional CFO voor jouw Life Sciences bedrijf?
Wil je dit onderwerp verder verkennen en ontdekken wat F.INSTITUTE voor jouw organisatie kan betekenen, neem dan contact met ons op. We bespreken graag je doelstellingen.
